Από την Εμφάνιση στην Εσωτερική Αξία.

Ενισχύοντας την Αυτοπεποίθηση των παιδιών: Από την Εμφάνιση στην Εσωτερική Αξία.

‘ Είσαι κούκλα με αυτό που φοράς!’

‘Χτένισε τα μαλλιά σου, θα σε κοροιδεύουν αν πας έτσι στην γιορτή.’

‘Κοίτα η Γεωργία τι ωραία που είναι με αυτά τα κοκκαλάκια, εσύ γιατί δεν βάζεις;’

‘Τώρα είσαι κούκλα αγάπη μου, θα σε δουν οι φίλοι σου και θα ζηλέψουν’

‘Αυτό να βάλεις, είσαι κούκλος με αυτό΄.

Σίγουρα οι προθέσεις μας πίσω από αυτά τα λόγια είναι καλές, ψάχνουμε διάφορους τρόπους να τονώσουμε την αυτοπεποίθηση των παιδιών μας, να τα ενθαρρύνουμε να νιώσουν όμορφα, ή να δώσουμε “κίνητρα” για να ετοιμαστούν επιτέλους ώστε να φύγουμε από το σπίτι. Έρχονται στο μυαλό μας αυθόρμητα, ίσως κάποιοι έχουμε μεγαλώσει με αυτές ή κρύβουν κάποιες από τις δικές μας προσδοκίες.
Ας αναρωτηθούμε όμως. Γιατί πρέπει το παιδί μας να είναι το ωραιότερο από όλα; Γιατί πρέπει να χτενιστεί για να είναι όμορφο; Γιατί θα το κοροϊδεύουν αν δεν είναι καλοχτενισμένο; Γιατί θα πρέπει το ντύσιμο ή το χτένισμα να είναι πηγή ζήλειας για συνομήλικους; Γιατί ένα ρούχο θα το κάνει να φαίνεται όμορφο;  Αν πάμε λίγο πιο πέρα από το αυθόρμητο της στιγμής, όσο καλοπροαίρετες κι αν είναι αυτές οι φράσεις, μπορούν να μεταφέρουν στο παιδί μηνύματα που εστιάζουν υπερβολικά στην εξωτερική εικόνα και στη σύγκριση με τους άλλους. Εστιάζουν στον ανταγωνισμό και δίνουν το μήνυμα ότι τα ρούχα και η ματιά των γύρω είναι εκείνα από τα οποία θα πάρουν αυτοπεποίθηση. Δίνουν την εντύπωση και την ψευδαίσθηση μεγαλείου (” είμαι η ωραιότερη”) και ενδέχεται να συνδέσουν την αξία τους κυρίως με την εξωτερική τους εμφάνιση και με την αποδοχή των άλλων.

Αυτό δεν σημαίνει πως κάθε σχόλιο για την εμφάνιση είναι αρνητικό, αλλά είναι καλό  να ενισχύουμε την εσωτερική αξία του παιδιού, να νιώθει όμορφο, ικανό και αγαπητό για αυτό που είναι, όχι μόνο για το πώς δείχνει. Θέλουμε το παιδί μας να αποκτήσει αυτοπεποίθηση που θα πηγάζει από μέσα του και όχι από την γνώμη των άλλων. Άν “αποτύχει” σε κάποιον στόχο που έθεσε ή αν περνάει κάποια κρίση η εμφάνιση του (ακμή, αυξομείωση βάρους κ.α.) να μην συγκρίνεται με τον διπλανό του και να δυστυχεί επειδή οι άλλοι είναι ωραιότεροι ή καλύτεροι απο εκείνο, αλλά να εστιάσει στο πως θα απαλύνει την δυσφορία του.
Ένα πιο ισορροπημένο μήνυμα μπορεί να είναι: “Μου αρέσει πολύ όπως νιώθεις με αυτό το φόρεμα, δείχνεις χαρούμενη και γεμάτη αυτοπεποίθηση!” Έτσι δίνουμε στην εικόνα την αξία που της αντιστοιχεί, ενισχύοντας την αυτοέκφραση και την εσωτερική αποδοχή. Τί θα ήταν άλλοστε ένα υπέροχο ρούχο χωρίς το χαμόγελο και την ενέργεια του παιδιού μας;
Η φράση “θα σε ζηλέψουν όλοι“, φέρει μια έντονη συναισθηματική φόρτιση που μπορεί να αναπτύξει στο παιδί συγκριτική σκέψη και να αναζητά εξωτερική επικύρωση για να νιώσει οτι είναι αρεστό ή αξίζει. Αντί για αυτό μπορούμε να πούμε “διάλεξες κάτι πολύ όμορφο να φορέσεις που σου πηγαίνει πολύ!” ώστε να χτίσουμε σιγά-σιγά μια αίσθηση εσωτερικής ασφάλειας και αυτοπεποίθησης. Το πιο σημαντικό είναι το παιδί να νιώθει όμορφο επειδή είναι αυτό που είναι συνολικά, όχι επειδή κάνει εντύπωση στους άλλους!

Οι φράσεις αυτές από μόνες τους πιθανόν δεν θα μπορούσαν να επηρεάσουν την προσωπικότητα του παιδιού. Σημαντικό ρόλο παίζει το πόσο συχνά επαναλαμβάνονται αυτά τα μηνύματα, το σύνολο του τρόπου διαπαιδαγώγησης που έχουμε επιλέξει για το παιδί μας, αλλά και εκείνο πώς εσωτερικεύει τα εξωτερικά ερεθίσματα ως μια μοναδική προσωπικότητα.
Η γονεϊκότητα δεν είναι μια εύκολη διαδρομή, και συχνά οι γραμμικές συμβουλές μπορεί να μην είναι αποτελεσματικές. Παρατηρώντας και κατανοώντας όμως το παιδί μας αλλά και τις προσδοκίες που έχουμε, μπορούμε να αναγνωρίσουμε πότε είναι χρήσιμο να απευθυνθούμε σε κάποιον που μπορεί να μας καθοδηγήσει.

Δημιουργός: Σταυρούλα Μαυρογόνατου
Ψυχολόγος ,
Eκπ/νη Γνωστική Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεύτρια,
Συντονίστρια Ομάδων Γονέων.
instagram: @psych.agogoume